Voor veel mensen met Surinaamse en Javaans-Surinaamse roots is 9 augustus een betekenisvolle datum. Op deze dag wordt stilgestaan bij de Dag der Inheemsen en de Javaanse immigratie naar Suriname. Beide momenten vormen belangrijke onderdelen van de geschiedenis en culturele identiteit van Suriname en leven ook binnen de Surinaamse gemeenschap in Nederland voort.
De Javaanse immigratie naar Suriname begon op 9 augustus 1890. Op die dag arriveerde de eerste groep van 94 Javaanse contractarbeiders vanuit Nederlands-Indië in Suriname. Zij werden ingezet als contractarbeiders, onder meer op plantages.
In de periode daarna volgden nog veel meer arbeiders. Tussen 1890 en 1939 kwamen tienduizenden Javanen vanuit het toenmalige Nederlands-Indië naar Suriname. Na afloop van hun contract bouwden velen een bestaan op in Suriname. Daarmee ontstond een gemeenschap die een belangrijke bijdrage zou leveren aan de ontwikkeling van het land.
De gevolgen van deze migratie zijn tot op de dag van vandaag zichtbaar. De Javaanse cultuur is stevig verweven geraakt met de Surinaamse samenleving. Dat is onder meer terug te zien in muziek, dans, religieuze en sociale tradities en de keuken.
Geschiedenis leeft ook in Nederland
De geschiedenis van de Javaanse immigratie stopt niet bij de Surinaamse grens. Ook in Nederland wonen veel mensen met Javaans-Surinaamse achtergrond. Voor hen is 9 augustus een moment om stil te staan bij de geschiedenis van hun voorouders en de weg die hun families hebben afgelegd.
De verhalen over vertrek, aankomst, het leven als contractarbeider en het opbouwen van een nieuw bestaan worden binnen families doorgegeven. Ook gebruiken, recepten, muziek en andere culturele tradities worden meegenomen naar volgende generaties.
Daarmee maakt de Javaans-Surinaamse geschiedenis deel uit van de bredere Nederlandse geschiedenis van migratie en het koloniale verleden.
Dag der Inheemsen
Op dezelfde datum wordt de Dag der Inheemsen herdacht. De dag staat in het teken van de oorspronkelijke bewoners van Suriname en hun geschiedenis, cultuur en positie binnen de samenleving.
De Inheemse gemeenschappen vormen een belangrijk onderdeel van het culturele erfgoed van Suriname. Hun kennis van de natuur, talen, tradities en gemeenschappen maken deel uit van een geschiedenis die ver teruggaat, tot ver vóór de komst van Europeanen en andere bevolkingsgroepen.
Sinds 2006 is 9 augustus in Suriname een nationale feestdag.
Herdenken en doorgeven
Dat beide momenten op dezelfde dag worden herdacht, maakt 9 augustus tot een datum waarop verschillende hoofdstukken uit de geschiedenis van Suriname samenkomen.
De geschiedenis van Suriname bestaat uit vele lagen. De verhalen van de Inheemse bevolking, de Javaanse gemeenschap en andere bevolkingsgroepen zijn daar allemaal onderdeel van.
Op 9 augustus staan herinnering en erkenning centraal. Niet alleen om terug te kijken naar het verleden, maar ook om te begrijpen hoe deze geschiedenis nog altijd doorwerkt in het heden zowel in Suriname als in Nederland.
